Vệ sinh tủ lạnh tại nhà giúp loại bỏ thực phẩm hư hỏng, vết nước đọng, cặn bẩn và mùi khó chịu. Tuy nhiên, việc làm sạch chỉ giải quyết vấn đề vệ sinh. Nếu tủ không lạnh, rò điện, phát tiếng kêu bất thường hoặc đóng tuyết lặp lại, người dùng nên ngừng xử lý theo cách thông thường và kiểm tra nguyên nhân kỹ thuật.

Khi nào nên vệ sinh tủ lạnh?

Không cần chờ đến khi tủ có mùi mới tiến hành vệ sinh. Bạn nên làm sạch khi gặp một trong các tình trạng sau:

• Thực phẩm hoặc nước uống bị đổ trong ngăn tủ.
• Ngăn mát xuất hiện mùi khó chịu.
• Gioăng cửa bám vụn thức ăn, bụi hoặc vết mốc.
• Khay, hộp đựng và ngăn kéo có cặn bẩn.
• Ngăn đá có thực phẩm cũ, bao bì rách hoặc đá vụn tích tụ.
• Mặt ngoài, tay nắm và khu vực phía dưới tủ bám nhiều bụi.

Ngoài việc xử lý ngay các vết bẩn, nên kiểm tra tủ định kỳ để loại bỏ thực phẩm quá hạn và lau các bề mặt tiếp xúc. Tần suất cụ thể phụ thuộc vào lượng thực phẩm lưu trữ, số người sử dụng và hướng dẫn của nhà sản xuất.

Chuẩn bị trước khi vệ sinh tủ lạnh

An toàn điện và bảo quản thực phẩm là hai việc cần ưu tiên trước khi bắt đầu.

Dụng cụ cần thiết

Bạn có thể chuẩn bị:

• Khăn mềm hoặc miếng bọt biển không gây trầy xước.
• Nước sạch và dung dịch rửa nhẹ.
• Chậu nhỏ, bàn chải lông mềm hoặc bàn chải cũ đã làm sạch.
• Khăn khô để lau lại các bề mặt.
• Túi rác để loại bỏ thực phẩm hỏng.
• Thùng hoặc túi giữ lạnh nếu cần lấy thực phẩm ra ngoài trong lúc vệ sinh.

Không nên dùng búi sắt, dao, vật sắc nhọn hoặc chất tẩy có tính ăn mòn. Những vật liệu này có thể làm xước lớp phủ, làm thủng dàn lạnh hoặc ảnh hưởng đến gioăng cửa.

Ngắt nguồn điện đúng cách

Rút phích cắm trước khi lau rửa bên trong, di chuyển tủ hoặc làm sạch khu vực gần dây điện. Tay phải khô và vị trí đứng không có nước đọng. Nếu ổ cắm, dây nguồn hoặc phích cắm có dấu hiệu cháy sém, nứt vỡ hay nóng bất thường, không nên tiếp tục sử dụng tủ.

Lấy thực phẩm ra, phân loại và loại bỏ các món đã hỏng. Thực phẩm cần giữ lạnh nên được bảo quản phù hợp trong thời gian vệ sinh, tránh để lâu ở nhiệt độ phòng.

Cách vệ sinh tủ lạnh tại nhà từng bước

Bước 1: Lấy khay, kệ và ngăn kéo ra ngoài

Tháo từng bộ phận theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không cố kéo hoặc bẻ nếu khay đang bị kẹt. Với kệ kính vừa lấy từ tủ lạnh ra, nên để nhiệt độ ổn định rồi mới rửa, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột làm kính nứt vỡ.

Rửa khay và ngăn kéo bằng nước cùng dung dịch làm sạch nhẹ. Sau đó tráng sạch và để khô hoàn toàn.

Bước 2: Lau ngăn mát và ngăn đá

Dùng khăn mềm đã vắt ráo để lau từ trên xuống dưới, từ trong ra ngoài. Chú ý các góc, khe lắp khay và khu vực thường đặt rau củ hoặc thực phẩm tươi sống.

Không đổ nước trực tiếp vào tủ và không phun dung dịch vào đèn, bảng điều khiển, quạt gió hoặc khe điện. Nếu phát hiện tuyết dày, hãy làm theo hướng dẫn xả tuyết của đúng mẫu tủ. Không dùng dao hay dụng cụ kim loại để cạy đá; cách làm này có thể gây thủng dàn lạnh và rò môi chất lạnh.

Bước 3: Làm sạch gioăng cửa

Gioăng cửa bẩn có thể khiến cánh tủ không khép kín. Dùng khăn ẩm lau dọc theo các nếp gấp, sau đó lau khô. Có thể dùng bàn chải lông mềm cho những khe khó tiếp cận nhưng không kéo giãn hoặc chọc thủng gioăng.

Sau khi vệ sinh, kiểm tra xem gioăng có bị rách, biến dạng hoặc bong khỏi rãnh hay không. Nếu cửa vẫn hở dù gioăng đã sạch, đây có thể là vấn đề cần sửa chữa hoặc thay thế linh kiện.

Bước 4: Lau mặt ngoài và tay nắm

Tay nắm là vị trí thường xuyên tiếp xúc nên cần được lau kỹ. Với cửa tủ có lớp phủ đặc biệt hoặc mặt kính, hãy sử dụng sản phẩm phù hợp theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Không xịt dung dịch trực tiếp lên bảng điều khiển.

Nếu cần lau nóc, hông hoặc phía dưới tủ, hãy di chuyển thiết bị cẩn thận. Không kéo bằng cánh cửa và không làm căng dây nguồn.

Bước 5: Lắp lại và khởi động

Chỉ lắp khay, kệ và thực phẩm trở lại khi các bộ phận đã khô. Kiểm tra vị trí khay, đóng cửa tủ rồi cắm điện bằng tay khô. Cài đặt nhiệt độ theo hướng dẫn của nhà sản xuất, không tự ý chỉnh mức lạnh tối đa để mong tủ làm lạnh nhanh hơn.

Sau khi khởi động, cần để tủ vận hành ổn định trước khi đánh giá khả năng làm lạnh. Thời gian ổn định khác nhau tùy thiết kế, lượng thực phẩm và điều kiện sử dụng.

Những vị trí dễ bị bỏ sót

Lỗ thoát nước

Một số tủ lạnh có lỗ thoát nước ngưng bên trong ngăn mát. Nếu sách hướng dẫn xác định rõ vị trí, bạn có thể lau quanh miệng lỗ và sử dụng dụng cụ vệ sinh được nhà sản xuất khuyến nghị. Không dùng que cứng chọc sâu vì có thể làm hỏng đường thoát nước.

Khe thông gió trong tủ

Thực phẩm đặt sát hoặc che kín khe gió có thể làm khí lạnh lưu thông kém. Chỉ cần lau bề mặt bên ngoài của khe gió; không tháo tấm che hoặc đưa vật vào bên trong.

Khu vực tản nhiệt có thể tiếp cận

Bụi bám ở lưới thông gió có thể ảnh hưởng đến quá trình thoát nhiệt. Khi tủ đã được rút điện, bạn có thể dùng chổi mềm hoặc máy hút bụi làm sạch phần lưới bên ngoài nếu vị trí này dễ tiếp cận.

Không tự tháo nắp sau, chạm vào dây điện, ống dẫn hoặc cụm máy nén. Cấu tạo từng dòng tủ khác nhau nên việc vệ sinh sâu cần tuân theo tài liệu của nhà sản xuất hoặc do kỹ thuật viên thực hiện.

Phân biệt tủ lạnh bẩn và tủ lạnh bị hỏng

Vệ sinh có thể khắc phục mùi thực phẩm, cặn bẩn và tình trạng cửa đóng không kín do gioăng bị bám bẩn. Tuy nhiên, vệ sinh không thể sửa bo mạch, máy nén, cảm biến, quạt, hệ thống điện hoặc tình trạng rò môi chất lạnh.

Nếu đã làm sạch gioăng, sắp xếp lại thực phẩm và kiểm tra nguồn điện mà tủ vẫn hoạt động bất thường, có thể tham khảo quy trình kiểm tra và sửa tủ lạnh tại nhà để nhận biết giới hạn tự xử lý trước khi liên hệ kỹ thuật viên.

Khi nào cần gọi thợ sửa tủ lạnh?

Nên ngắt điện và yêu cầu người có chuyên môn kiểm tra khi tủ lạnh có các dấu hiệu sau:

• Chạm vào vỏ tủ có cảm giác tê hoặc nghi ngờ rò điện.
• Phích cắm, ổ cắm hoặc dây nguồn nóng, cháy sém hay phát tia lửa.
• Có mùi khét, khói hoặc âm thanh chập điện.
• Tủ không lạnh hoặc khả năng làm lạnh giảm rõ rệt dù cửa đã đóng kín.
• Máy chạy kéo dài, đóng ngắt bất thường hoặc không khởi động.
• Tiếng va đập, cọ xát hoặc rung mạnh xuất hiện liên tục.
• Nước chảy gần ổ cắm, dây điện hoặc bộ phận phía sau tủ.
• Tuyết dày nhanh chóng tái xuất hiện sau khi đã xả tuyết đúng hướng dẫn.
• Gioăng bị rách, cánh cửa lệch hoặc không thể đóng kín.

Khi nghi ngờ rò điện, không tiếp tục chạm vào vỏ tủ bằng tay ướt hoặc đứng trên nền ẩm. Hãy ngắt nguồn từ vị trí an toàn nếu có thể và không tự tháo thiết bị để kiểm tra.

Vệ sinh cũng không thay thế việc sửa chữa hệ thống lạnh. Không tự cắt ống, nạp môi chất lạnh, đấu tắt cảm biến hoặc tháo máy nén nếu không có chuyên môn và dụng cụ phù hợp. Người dùng tại Đà Nẵng có thể mô tả rõ hiện tượng, thời điểm phát sinh và âm thanh của thiết bị khi liên hệ đơn vị sửa tủ lạnh để việc kiểm tra đúng trọng tâm hơn.

Nếu thiết bị thực tế là tủ đông, cấu tạo và cách bố trí linh kiện có thể khác tủ lạnh gia đình. Khi đó, nội dung về kiểm tra sự cố tủ đông sẽ phù hợp hơn so với áp dụng máy móc hướng dẫn dành cho tủ lạnh.

Cách giữ tủ lạnh sạch và hạn chế mùi

Sau khi vệ sinh, một số thói quen đơn giản có thể giúp tủ sạch lâu hơn:

• Đậy kín thực phẩm có mùi mạnh hoặc chứa nhiều nước.
• Lau ngay khi thức ăn, nước uống bị đổ.
• Không cho thực phẩm còn quá nóng vào tủ.
• Sắp xếp đồ ăn để không che kín khe lưu thông khí lạnh.
• Kiểm tra và loại bỏ thực phẩm hỏng định kỳ.
• Không nhồi thực phẩm khiến cửa khó đóng.
• Lau gioăng cửa khi thấy vụn thức ăn hoặc hơi ẩm bám vào.
• Để khoảng thoáng quanh tủ theo hướng dẫn lắp đặt của nhà sản xuất.

Vệ sinh đúng cách giúp duy trì môi trường bảo quản sạch sẽ và hỗ trợ tủ vận hành thuận lợi, nhưng không nên dùng việc vệ sinh để trì hoãn xử lý các dấu hiệu mất an toàn. Khi có rò điện, mùi khét, không lạnh hoặc tiếng kêu bất thường, ưu tiên ngắt nguồn và kiểm tra kỹ thuật thay vì tiếp tục sử dụng.