Bảo quản thực phẩm khi tủ lạnh mất điện đúng cách phụ thuộc vào ba yếu tố chính: thời gian mất điện, nhiệt độ thực tế trong tủ và loại thực phẩm. Không nên chỉ ngửi, quan sát hoặc nếm thử để quyết định vì thực phẩm nhiễm vi sinh vật gây bệnh có thể vẫn có mùi vị bình thường.

Các mốc nhiệt độ và thời gian dưới đây dựa trên hướng dẫn an toàn thực phẩm phổ biến của USDA và FDA. Đây là ngưỡng tham khảo cho an toàn thực phẩm, không phải cam kết rằng mọi tủ lạnh đều giữ lạnh được trong thời gian giống nhau.

Việc cần làm ngay khi tủ lạnh mất điện

Ghi lại thời điểm mất điện

Ghi nhận thời điểm điện bị ngắt giúp bạn ước tính thực phẩm đã ở ngoài vùng nhiệt độ an toàn bao lâu. Nếu không biết chính xác, nên chọn phương án thận trọng hơn đối với thịt, cá, sữa, trứng, thức ăn thừa và món đã nấu chín.

Hạn chế mở cửa tủ lạnh

Câu trả lời cho thắc mắc có nên mở cửa tủ lạnh khi mất điện là: không nên mở nếu chưa thực sự cần thiết. Mỗi lần mở cửa đều làm khí lạnh thoát ra và không khí ấm đi vào, khiến thực phẩm tăng nhiệt nhanh hơn.

Nếu cần lấy thực phẩm để chuyển sang thùng giữ nhiệt, hãy chuẩn bị sẵn đá, túi giữ lạnh và hộp đựng rồi mở tủ một lần. Không nên liên tục mở cửa để kiểm tra bằng tay vì cảm giác lạnh không cho biết thực phẩm còn nằm trong ngưỡng an toàn hay không.

Dùng nhiệt kế thay vì đoán bằng cảm giác

Nhiệt kế tủ lạnh hoặc nhiệt kế thực phẩm là công cụ đáng tin cậy nhất để đánh giá. Ngăn mát nên được duy trì ở mức 4°C hoặc thấp hơn; ngăn đông thường được cài ở khoảng -18°C để bảo quản lâu dài. Bạn có thể tham khảo cách điều chỉnh nhiệt độ ngăn dưới tủ lạnh sau khi nguồn điện ổn định.

Nếu dự kiến mất điện kéo dài, có thể chuyển thực phẩm dễ hỏng vào thùng giữ nhiệt có đủ đá hoặc túi gel lạnh. Mục tiêu vẫn là giữ thực phẩm ở 4°C hoặc thấp hơn, không chỉ làm cho thực phẩm có cảm giác mát.

Tủ lạnh mất điện bao lâu thì thực phẩm không còn an toàn?

Khi cửa được đóng kín, ngăn mát thường có thể giữ thực phẩm lạnh trong khoảng 4 giờ. Ngăn đông đầy có thể duy trì nhiệt độ trong khoảng 48 giờ; ngăn đông chỉ đầy một nửa thường giữ lạnh khoảng 24 giờ.

Các mốc này chỉ là ước tính trong điều kiện không mở cửa. Khả năng giữ lạnh thực tế còn phụ thuộc vào độ kín của gioăng cửa, lượng thực phẩm, nhiệt độ ban đầu, nhiệt độ môi trường và tình trạng cách nhiệt của tủ. Trong thời tiết nóng tại Đà Nẵng, tủ có thể ấm lên nhanh hơn, vì vậy nên ưu tiên số đo nhiệt độ thực tế.

Không nên hiểu rằng thực phẩm chắc chắn hỏng ngay khi vượt qua các mốc trên. Sau khi có điện, cần kiểm tra nhiệt độ và phân loại từng nhóm thực phẩm trước khi quyết định.

Cách đánh giá thực phẩm sau khi có điện

Đối với thực phẩm trong ngăn mát

Có thể giữ lại thực phẩm dễ hỏng nếu nhiệt độ của chúng vẫn ở mức 4°C hoặc thấp hơn. Nếu biết chắc thực phẩm đã ở trên 4°C chưa đến 2 giờ, hãy làm lạnh lại và sử dụng sớm.

Nên loại bỏ thực phẩm dễ hỏng khi xảy ra một trong các trường hợp sau:

• Nhiệt độ trên 4°C trong 2 giờ trở lên.
• Không xác định được thực phẩm đã ở trên 4°C bao lâu.
• Tủ mất điện quá lâu, không có nhiệt kế và thực phẩm dễ hỏng không được chuyển sang nguồn giữ lạnh khác.
• Bao bì bị rò rỉ, phồng bất thường hoặc thực phẩm bị nhiễm nước bẩn.

Đối với thực phẩm trong ngăn đông

Thực phẩm đông lạnh có thể được cấp đông lại hoặc nấu ngay nếu vẫn còn tinh thể đá, hoặc nhiệt độ đo được không quá 4°C. Việc cấp đông lại có thể làm giảm chất lượng, độ mọng nước và kết cấu nhưng không đồng nghĩa thực phẩm mất an toàn nếu vẫn đáp ứng điều kiện nhiệt độ.

Thịt, cá, hải sản, gia cầm và món ăn đông lạnh đã rã hoàn toàn, đồng thời ở trên 4°C từ 2 giờ trở lên, nên được loại bỏ. Kem và món tráng miệng đông lạnh đã tan chảy cũng không nên cấp đông lại.

Không dùng mùi hoặc vị làm tiêu chí duy nhất

Mùi lạ, nhớt, đổi màu hoặc bao bì phồng là dấu hiệu rõ ràng để bỏ thực phẩm. Tuy nhiên, không có mùi lạ không có nghĩa là thực phẩm an toàn. Vi khuẩn gây bệnh không phải lúc nào cũng làm thay đổi mùi, màu hoặc vị.

Không nếm thử thực phẩm để kiểm tra. Nấu chín cũng không phải lúc nào cũng khắc phục được rủi ro từ thực phẩm đã được bảo quản sai nhiệt độ, vì một số độc tố có thể không bị loại bỏ hoàn toàn bằng quá trình đun nóng thông thường.

Phân loại thực phẩm nên giữ lại hoặc loại bỏ

Nhóm cần thận trọng và thường phải bỏ nếu quá ngưỡng

Nếu đã ở trên 4°C từ 2 giờ trở lên hoặc không xác định được thời gian, nên loại bỏ:

• Thịt, gia cầm, cá và hải sản sống hoặc đã nấu chín.
• Thịt nguội, xúc xích cần bảo quản lạnh và món có nhân thịt.
• Sữa, kem tươi, sữa chua và sản phẩm từ sữa cần giữ lạnh.
• Trứng, món từ trứng và thực phẩm có sốt trứng.
• Cơm, mì, súp, nước dùng, món hầm và thức ăn thừa.
• Rau đã nấu, rau mầm, rau cắt sẵn và trái cây đã cắt.
• Phô mai mềm, phô mai tươi và món có nhân kem.

Nhóm thường ổn định hơn

Những thực phẩm sau thường ít rủi ro hơn trong một đợt mất điện ngắn, miễn bao bì không hư hỏng và không bị nhiễm bẩn:

• Trái cây và rau củ nguyên quả, chưa cắt.
• Bánh mì, bánh không có nhân kem hoặc nhân thịt.
• Bơ động vật, bơ thực vật và phô mai cứng.
• Mứt, bơ đậu phộng, mù tạt, tương cà và dưa chua thương mại.
• Nước giải khát, nước trái cây tiệt trùng còn nguyên bao bì.

Hướng dẫn trên không thể bao quát mọi công thức và loại bao bì. Nếu nhãn sản phẩm có yêu cầu bảo quản riêng, cần ưu tiên làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Xử lý tủ lạnh sau mất điện

Khi nguồn điện có lại, hãy thực hiện theo thứ tự sau:

1. Đo nhiệt độ trước khi di chuyển hoặc sắp xếp lại thực phẩm.
2. Phân loại thực phẩm theo từng nhóm, tránh để nước từ thịt sống chảy sang thực phẩm ăn ngay.
3. Loại bỏ thực phẩm không đáp ứng ngưỡng an toàn; không cho vật nuôi ăn thực phẩm nghi đã hỏng.
4. Lau sạch nước rò rỉ bằng dụng cụ riêng, sau đó vệ sinh và làm khô bề mặt trong tủ.
5. Đặt lại nhiệt độ ngăn mát ở 4°C hoặc thấp hơn và ngăn đông ở khoảng -18°C.
6. Chờ tủ đạt nhiệt độ phù hợp rồi mới bổ sung lượng lớn thực phẩm mới.

Nếu tủ lạnh không chạy, phát tiếng bất thường, có mùi khét hoặc không giảm nhiệt sau khi nguồn điện đã ổn định, hãy ngắt điện và liên hệ dịch vụ sửa tủ lạnh. Không tự tháo các bộ phận điện khi khu vực xung quanh còn ẩm ướt.

Trong trường hợp mất điện dài ngày và phải lấy hết thực phẩm ra, nên vệ sinh, làm khô và hé cửa để hạn chế mùi, ẩm mốc. Các bước bảo quản tủ lạnh khi tạm ngừng sử dụng sẽ khác với việc chỉ mất điện trong vài giờ.

Câu hỏi thường gặp

Tủ lạnh mất điện 5 tiếng có dùng được thực phẩm không?

Không thể quyết định chỉ dựa vào con số 5 tiếng. Nếu tủ không được mở và nhiệt độ thực phẩm vẫn không quá 4°C, thực phẩm có thể còn an toàn. Nếu không có nhiệt kế, các thực phẩm dễ hỏng trong ngăn mát cần được đánh giá thận trọng vì thời gian đã vượt mốc giữ lạnh tham khảo khoảng 4 giờ.

Mất điện có nên cho đá vào tủ lạnh không?

Có thể dùng đá hoặc túi gel lạnh để hỗ trợ giữ nhiệt, nhưng nên chuẩn bị trước khi mở cửa và thao tác nhanh. Đặt thực phẩm trong hộp kín để tránh nước đá tan làm nhiễm bẩn. Nếu chuyển sang thùng giữ nhiệt, cần theo dõi để nhiệt độ duy trì ở 4°C hoặc thấp hơn.

Thực phẩm còn lạnh tay có an toàn không?

Chưa chắc. Cảm giác lạnh của tay không thể phân biệt chính xác thực phẩm đang ở 4°C hay cao hơn. Cần dùng nhiệt kế và kết hợp với thời gian mất điện để đánh giá.

Có thể cấp đông lại thịt đã rã đông không?

Có thể nếu thịt vẫn còn tinh thể đá hoặc nhiệt độ không quá 4°C. Nếu thịt đã ở trên 4°C từ 2 giờ trở lên hoặc không biết rõ thời gian, nên loại bỏ thay vì cấp đông lại.

Nên ưu tiên giữ lạnh thực phẩm nào?

Hãy ưu tiên thuốc cần bảo quản lạnh theo hướng dẫn chuyên môn, sữa dành cho trẻ nhỏ, thịt, cá, hải sản, sữa và thức ăn đã nấu. Với thuốc hoặc sữa công thức, không tự áp dụng ngưỡng của thực phẩm thông thường; cần làm theo nhãn sản phẩm hoặc hỏi bác sĩ, dược sĩ và nhà sản xuất.